Soms heb je iets gegeten en voel je je, in plaats van energiek, zwaar en lusteloos.
Veel cursisten beginnen aan onze docentenopleiding met een zwaar gevoel, zonder zich er vaak van bewust te zijn dat wat ze eten en hoe ze eten hiervoor verantwoordelijk is. Het kan hun concentratie tijdens meditatie beïnvloeden, hun stabiliteit in asana's en zelfs de helderheid van hun dagelijkse gedachten.
Vaak is mitahara de ontbrekende schakel. Het is meer dan alleen voeding; het is een manier van eten die het leven ondersteunt dat je probeert op te bouwen door middel van yoga. Hier leggen we de betekenis van mitahara in yoga uit en laten we je zien hoe je het kunt integreren in je dagelijkse beoefening en leven.
De betekenis van Mitahara in de yogafilosofie
Mitahara is afgeleid van twee Sanskrietwoorden : " mita" , wat 'afgemeten' of 'matig' betekent, en " ahara" , wat 'voedsel' of 'voeding' betekent. Samengevoegd krijg je 'matig eten' of 'afgemeten voeding'. Maar eerlijk gezegd dekt de vertaling niet helemaal de volledige betekenis.
In de Hatha Yoga Pradipika wordt mitahara beschreven als essentieel voor iedereen die zijn of haar beoefening serieus neemt. De tekst waarschuwt dat zonder mitahara yoga moeilijk, misschien zelfs onmogelijk wordt, omdat voedsel invloed heeft op je energie, mentale toestand en het vermogen om stil te zitten en diep te ademen zonder afleiding.
Mitahara is in essentie het yogische principe van bewust eten , dat ons begeleidt bij hoe en waarom we onszelf voeden. Het idee is dat voedsel niet alleen brandstof is; het is informatie. Het vertelt je lichaam of het zich licht of zwaar, helder of troebel, stabiel of rusteloos moet voelen. Mitahara gaat over het maken van keuzes en het eten op een manier die je fysiek, mentaal en emotioneel in balans houdt.
Het illustreert prachtig hoe voeding en yogafilosofie nauw met elkaar verbonden zijn. Het is bewust eten verweven in een bredere levensfilosofie. Het gaat niet zozeer om wat er op je bord ligt, maar meer om hoe je met eten omgaat. De kwaliteit van je aandacht is net zo belangrijk als de kwaliteit van je eten.
Het doel van bewust eten in yoga
Voor de oude yogi's was de manier waarop je at onlosmakelijk verbonden met de manier waarop je leefde. Ze besteedden er niet voor niets aandacht aan. Deze ideeën sluiten aan bij de klassieke yogische voedingsprincipes die de nadruk leggen op balans, helderheid en matiging.
Het bevorderen van mentale helderheid
Als je spijsvertering het moeilijk heeft omdat je maag te vol zit na een zware maaltijd, volgt je geest dat voorbeeld. Je voelt je misschien suf en afgeleid na een uitgebreide lunch. Je gedachten worden traag en het wordt moeilijk om je te concentreren.
Mitahara helpt je dat te voorkomen. Door te eten op een manier die de spijsvertering ondersteunt in plaats van overbelast, creëer je de voorwaarden voor een heldere, kalme geest. En dat is precies wat je nodig hebt voor meditatie, leren of elke vorm van innerlijk werk.
Het creëren van stabiliteit voor meditatie
Als je na een zware maaltijd probeert te mediteren, wil je lichaam gaan liggen, voelt je ademhaling oppervlakkig aan en dwalen je gedachten steeds af naar slaap of ongemak.
Yogi's beseften dit al eeuwen geleden. Ze wisten dat als je langdurig stil wilt zitten en je gedachten tot rust wilt laten komen in plaats van af te dwalen, je een lichaam nodig hebt dat licht en stabiel aanvoelt, niet uitgehongerd maar ook niet oververzadigd. Mitahara helpt je die middenweg te vinden, waar je lichaam geen aandacht opeist omdat het te vol of te leeg is.
Het lichaam licht en sterk houden.
Er is hier een evenwicht dat je gemakkelijk over het hoofd ziet. Te weinig eten maakt je zwak en zorgt ervoor dat je je oefeningen niet kunt volhouden. Te veel eten maakt je zwaar en zorgt ervoor dat bewegen aanvoelt als een inspanning in plaats van een natuurlijke flow.
Mitahara vraagt je om je af te stemmen op wat je lichaam werkelijk nodig heeft, en niet op wat je gewoonten of verlangens je vertellen. Als je dat goed doet, voelt je lichaam zich capabel. Het voelt sterk en gevoed, niet gespannen of belast.
Lees meer: Holistische voeding: wat is het en waarom is het belangrijk?
Het verminderen van afleiding en verveling.
Voeding heeft een directe invloed op je energieniveau. Sommige maaltijden geven je energie en maken je onrustig; andere laten je suf en lusteloos achter. Beide toestanden maken yoga lastig.
De yogische benadering is om te eten op een manier die je energieniveau stabiel houdt en je geest alert, zonder onrust. Dat is de zone waarin de beoefening verbetert, waar je voldoende aanwezig bent om te merken wat er in je lichaam en geest gebeurt, zonder dat je door ongemak of afleiding alle kanten op wordt getrokken.
Kernprincipes van Mitahara in Yoga
Als je mitahara in het dagelijks leven toepast, is het verrassend eenvoudig. Het komt feitelijk neer op een paar basisideeën, en die zijn veel flexibeler dan ze klinken.
Eten met mate
Het klinkt vanzelfsprekend, maar het is verrassend lastig. Matiging betekent niet dat je minuscule porties eet van jezelf constant lastig moet zijn. Het betekent dat je genoeg eet om je voldaan te voelen, niet propvol en niet uitgehongerd, maar comfortabel gevoed.
Er is een oude richtlijn die schijnbaar je maag voor ongeveer de helft te vullen met eten, voor een kwart met water en de rest leeg te laten voor een goede spijsvertering. Je hoeft dit niet precies af te meten. Het gaat meer om het gevoel, dat punt waarop je meer zou kunnen eten, maar het eigenlijk niet nodig is.
Het is een intensieve oefening om dat punt te herkennen, vooral als je gewend bent om te eten tot je vol zit. Maar zodra je het begint te herkennen, worden maaltijden lichter en gemakkelijker.
Agni
In de Ayurveda isagni het vuur dat je helpt bij het verteren en gebruiken van wat je eet. Wanneer je sterk bent, ga je goed, neem je effectief efficiënt op en voel je je energie. Wanneer het zwak is, blijft het voedsel zwaar op je maag liggen, zolang je energieniveau en voel je je lusteloos.
Mitahara ondersteunt agni door het niet te overbelasten. Eet indirecte porties, kies voor licht verteerbare ingrediënten, eet op voldoende ingrediënten en geef je lichaam rust de tussen maaltijden. Dit alles zorgt ervoor dat je spijsverteringsvuur constant blijft branden in de plaats van uit de overbelasting.
Het is niet ingewikkeld. Het respecteert gewoon hoe je lichaam feitelijk werkt.
Eten op het juiste moment
Je lichaam heeft eigen ritmes en patronen die het graag volgt. Wanneer je in overeenstemming met de ritmes eet, in plaats van er constant tegenin te gaan, verloopt de spijsvertering soepeler en blijft je energieniveau stabiel.
Dit betekent niet dat je elke dag precies om 12:37 uur moet eten. Maar regelmaat is wel belangrijk. Eet rond dezelfde tijd, zodat je lichaam een paar uur tussen de maaltijden heeft om de vertering te voltooien voordat je weer iets anders gaat eten.
Volgens de Ayurveda brandt het spijsverteringsvuur het sterkst rond het middaguur, wanneer de zon op zijn hoogst staat. Op dat moment kan je lichaam een grotere, voedzamere maaltijd verwerken. Ontbijt en avondeten kunnen lichter zijn, omdat je lichaam van nature zo werkt.
's Avonds laat eten, onregelmatige maaltijden en constant snacken brengen je lichaam in de war. Het weet nooit precies wanneer het tijd is voor eten of wanneer het kan rusten. Mitahara adviseert je om een ritme te creëren waarop je lichaam kan vertrouwen.
Bewust eten
Dit is misschien wel het belangrijkste onderdeel, maar tegelijkertijd ook het moeilijkst om in de praktijk te brengen.
Bewust eten betekent vertragen, je eten proeven, merken wanneer je honger hebt en wanneer je verzadigd bent, aandacht besteden aan waarom je eet, en vooral jezelf afvragen: "Heb ik echt honger, of ben ik verveeld, gestrest of angstig?"
Het betekent dat je je telefoon weglegt, niet leest tijdens het eten en niet aan het aanrecht staat om tussen de taken door eten naar binnen te schrokken.
Ik weet dat het simpel klinkt, maar wanneer heb je voor het laatst met volle aandacht gegeten? De meesten van ons doen dat niet. We eten op de automatische piloot, afgeleid, en merken nauwelijks op wat we eten.
Bij het beoefenen van mitahara draait het erom dezelfde aandacht aan eten te besteden als aan je yoga-oefeningen. Het te beschouwen als een oefening, niet zomaar als een noodzaak.
Het eten van sattvische voedingsmiddelen
Yoga deelt voedingsmiddelen in op basis van hun guna's, oftewel de eigenschappen die ze in het lichaam brengen. Sattvisch voedsel is voedsel dat puur en ongecompliceerd aanvoelt, zoals groenten, fruit, volkoren granen, peulvruchten, noten en zaden. Dit zijn voedingsmiddelen die van nature groeien en geen zware bewerking nodig hebben.
Dit zijn geen exotische ingrediënten. Denk bijvoorbeeld aan een kom havermout met verse bessen, gestoomde groenten met olijfolie en citroen, of een simpele linzensoep. Niets bijzonders, maar wel voedzaam op een manier die puur en ongecompliceerd aanvoelt.
Sattvische voeding zorgt er vaak voor dat je je helderder en rustiger voelt. Deze benadering is gebaseerd op de principes van het sattvische dieet, dat voedingsmiddelen aanbeveelt die helderheid, kalmte en lichtheid bevorderen. Ze belasten lichaam en geest niet tot het uiterste; ze voeden je gewoon en stellen je in staat om je dag voort te zetten.
Rajasische voedingsmiddelen, zoals zeer pittige of overprikkelende gerechten, en tamasische voedingsmiddelen, die zwaar, oudbakken of sterk bewerkt zijn, kunnen je wat meer uit balans brengen. Je hoeft ze niet helemaal te vermijden, maar in mitahara wordt subtiel aangeraden om vaker voor sattvische voedingsmiddelen te kiezen, wanneer dat mogelijk voelt.
Lees ook: De 3 Gunas van de natuur: Sattva, Rajas en Tamas begrijpen
Hoe Mitahara je yogabeoefening ondersteunt
Mitahara staat niet los van je yogabeoefening; Het is een juist onderdeel van. Het aantal yoga en bewust eten op een praktische en toegankelijke manier.
De focus
Als je lichaam niet afhankelijk wordt van spijsverteringsproblemen of energiedips, heeft je geest de ruimte om zich te herkennen. Je wordt niet constant afgeleid door gedachten aan eten of het werkzame van slaperigheid na de maaltijd. Je bent gewoon op het moment.
De aanwezigheid is wat yoga effectief maakt. Of je nu een pose aanhoudt, je ademhaling volgt of mediteert, focus is alles. Mitahara maakt de weg vrij zodat de focus op een natuurlijke manier kan ontstaan.
Betere energiestroom
Zware gecombineerde de energieopname. Ze zorgen ervoor dat je lichaam extra hard moet werken om het gegeten voedsel te verwerken, waardoor er minder energie overblijft voor andere activiteiten.
Lichter en bewuster eten zorgt ervoor dat de energie blijft stromen. Je voelt je alerter en levendiger. Pranayama wordt gemakkelijker omdat je middenrif niet samengedrukt wordt door een volle maag. Asana voelt zich ongemakkelijk omdat je lichaam niet verzwaard wordt.
Lees ook: Ayurvedische ochtendroutine voor meer energie
Meer comfort tijdens asana's en pranayama's.
Heb je ooit gebruikelijk om je na een maaltijd voorover te draaien of te vragen? Dat is op zijn best oncomfortabel, en op zijn ergst pijnlijk.
Mitahara helpt je om je maaltijden zo te plannen dat de oefening ervan ondersteunt. Als je afvraagt hoe je Mitahara kunt beoefenen, begint het met het observeren van je hongergevoel, bewust eten en het creëren van kleine, bewust gebruikelijks rondom de maaltijden.
Door een paar uur voor yoga te eten, krijgt je lichaam de tijd om te verteren, zodat je niet tegen jezelf hoeft te vechten op de mat. Door lichtere maaltijden te kiezen, voorkom je dat je, zelfs als je kort na het eten yoga beoefent, met een zwaar en opgeblazen gevoel blijft zitten.
Emotionele stabiel
Dit verraste me toen ik het voor het eerst begon op te merken; Eten heeft een grote invloed op je stemming.
Als je op een manier eet die zorgt voor een stabiele energiebalans en een goede spijsvertering, volg je emoties vaak vanzelf. Je reageert minder op irritaties en hebt minder kans op stemmingswisselingen. Je voelt je over het algemeen stabieler omdat je fysiek in balans bent.
Het is geen wondermiddel voor emotionele problemen, maar het vormt wel een basis. Eén variabele minderheid die je uit balans brengt.
Praktische manieren om Mitahara in het dagelijks leven toe te passen
De essentie van Mitahara vind je in het dagelijks leven. Niet in concepten, maar in de kleine keuzes die we gedurende een gewone dag maken. Het wordt vanzelf onderdeel van een yoga levensstijl en beïnvloed de manier waarop je jezelf, ook buiten de yogamat.
Eenvoudige maaltijd
Je hebt geen ingewikkelde recepten nodig. Sterker nog, eenvoud is precies de kern van de zaak.
Het ontbijt zou havermoutpap met amandelboter en bananen banaan kunnen zijn. De lunch zou een kom met granen, geroosterde groenten, kikkererwten en tahindressing kunnen zijn. Het avondeten zou een groentestoofpot met brood kunnen zijn, of een gebakken zoete aardappel met gestoomde groenten en een beetje feta.
Als je een van onze lerarenopleidingen volgt , zul je merken dat het eten in de ashram ook dit patroon van eenvoud volgt. Niets bijzonders, maar wel consistent voedzaam. Studenten vertellen me vaak dat ze zich lichter en energieker voelen, ook al eten ze meer. Dat is Mitahara in actie.
Bewust eten thuis of tijdens een yogadocentenopleiding.
Begin klein. Kies één maaltijd per dag die je zonder afleiding kunt eten. Ga zitten, leg je telefoon weg, kauw langzaam en let op de smaak, de textuur en hoe je lichaam reageert.
In het begin voelt het misschien vreemd, zelfs ongemakkelijk. We zijn zo gewend aan multitasken dat eten aanvoelt als nietsdoen. Maar dat is nu juist de bedoeling: leren om aanwezig te zijn bij de simpele handeling van jezelf voeden.
Tijdens de lerarenopleiding moedigen we studenten aan om soms in stilte te eten , niet als regel, maar als experiment. Het is verbazingwekkend wat je merkt als je de ruimte niet vult met gesprekken. Je proeft je eten beter, voelt je sneller vol en eet minder, maar voelt je toch voldaan.
Een rustige eetomgeving creëren
Je omgeving is belangrijker dan je denkt. Eten in een gehaaste, chaotische omgeving zorgt ervoor dat je snel en gehaast eet. Eten in een rustige omgeving helpt je om tot rust te komen.
Het hoeft niet ingewikkeld te zijn. Gewoon een rustige ruimte, misschien een kaars of wat natuurlijk licht, een plek die je het gevoel geeft dat dit een moment is om bij stil te staan.
Zelfs vijf minuten rustig en geconcentreerd eten is beter dan twintig minuten afgeleid aan het scheppen.
Inzicht in uw eigen constitutie en behoeften
Mitahara is geen standaardmethode die voor iedereen werkt. Wat voor jouw lichaam werkt, werkt misschien niet voor anderen.
In de Ayurveda spreken we over dosha's , je unieke constitutie, gevormd door het evenwicht van de elementen in je lichaam. Sommige mensen hebben meer aardende, zware voeding nodig, terwijl anderen juist lichtere, verkoelende maaltijden prefereren. Als je je dosha kent, kun je keuzes maken die je balans daadwerkelijk ondersteunen, in plaats van een algemeen idee.
Als je hier meer over wilt weten, hebben we een dosha-quiz die je een goed uitgangspunt kan geven. Het is niet de enige juiste methode, maar het is wel handig om te beginnen met begrijpen wat je lichaam echt nodig heeft, in tegenstelling tot wat gewoontes of je cultuur je hebben aangeleerd.
Ontdek: Recepten voor Dosha's
Wat Mitahara niet is
Je zou het gemakkelijk kunnen verwarren met een streng dieet, maar dat is niet de bedoeling. Het vereist geen strikte regels, uitsluitingen of een strak gecontroleerd maaltijdplan. Het is simpelweg een manier van eten die een evenwichtige levensstijl bevordert, geen moderne dieettrend.
Een strikt dieet
Bij Mitahara draait het niet om het volgen van een strikt maaltijdplan of het volledig schrappen van voedselgroepen. Het is geen keto, geen paleo en geen van die andere diëten.
Het is een raamwerk. Een geurprincipes die je aanpast aan je eigen leven, lichaam en omstandigheden. De ene dag eet je meer, de andere dag minder. Sommige maaltijden zullen perfect sattvisch zijn; andere niet.
Ontbering
Mitahara gaat niet over zo min mogelijk eten of jezelf plezier ontzeggen.
Eten is bedoeld om van te genieten. Maaltijden zijn bedoeld om je lichaam en geest te voeden. Het gaat erom te eten op een manier die je beoefening en je welzijn ondersteunt, niet om jezelf te straffen of te bewijzen hoe gedisciplineerd je bent.
Als je constante honger hebt of geobsedeerd bent door eten, of als eten moeilijk en begrijpelijk is, dan is dat niet het Mitahara-dieet. Dat is iets anders, en het is niet nuttig.
Perfectionisme
Je zult soms te veel eten. Je zult dingen eten die je lichaam niet goed verdraagt. Je zult je maaltijden haastig naar binnen werken, eten terwijl je bent gecombineerd en vergeten op te letten.
Dat is menselijk.
Mitahara richt zich op bewustzijn in de plaats van perfectie. Je observeert, je leert, je verleden je aan, en elke maaltijd biedt een rustige gelegenheid om opnieuw te oefenen. Elke maaltijd is een nieuwe kans om te oefenen. Er is geen eindexamen, geen moment waarop je het "beheerst" en nooit meer een fout maakt.
De oefening houdt in dat je steeds opnieuw doet, je aandacht steeds weer gericht op wat en hoe je eet, zonder oordeel.
Ten slot
Mitahara lijkt misschien ongericht, maar het heeft betrekking op alles. Wanneer je bewust en zorgvuldig eet, voelt je beoefening stabieler aan, je geest helderder en je energie gegarandeerd.
Als je aanspreekt en je meer wilt weten over de raakvlakken tussen voeding en yoga, bieden we een holistische voedingscursus aan die deze principes veel uitgebreider behandeld. De cursus is bedoeld voor docenten en therapeutischen die niet alleen willen begrijpen wat ze moeten eten, maar ook waarom het belangrijk is en hoe ze anderen kunnen begeleiden naar een bepaalde relatie met voeding.
Maar zelfs zonder cursus kun je vandaag al beginnen met één bewuste maaltijd, één moment van observatie en één keuze die je met intentie maakt in plaats van uit gebruikelijk.