Sattva, Rajas, Tamas – De drie Gunas of Kwaliteiten van het leven

de drie gunas: sattva rajas tamas

Volgens de yogische filosofie kan het gehele universum worden verdeeld in twee hoofdcategorieen: Prakriti (Maya of illusie) en Purush (de realiteit). Volgens deze filosofie is alles wat veranderlijk of niet oneindig is een deel van Maya. Purush staat daarentegen voor de enige realiteit, het enige element in het universum dat niet veranderend is: de Ziel. Alles binnen Prakriti, de illusionaire wereld, bestaat uit gunas (kwaliteiten). Deze drie kwaliteiten zijn aanwezig in alle objecten in verschillende graden. Één kwaliteit is altijd meer aanwezig of dominant dan de anderen. De drie gunas zijn Sattva (puurheid), Rajas (activiteit) en Tamas (donker, destructief). De drie gunas zijn aanwezig in alles; mensen, eten, levende en aangeboren objecten.

Enkel de ziel is oneindig en echt, Maya of Prakriti zijn veranderbaar en deel van de illusie.

Het is niet gemakkelijk om een onderscheid te kunnen maken tussen wat echt en wat onecht is. Dit is het ultieme doel van yoga: om verder te zien dan de illusie en de realiteit waar te nemen. Een persoon die in staat is de realiteit te zien, heeft de mogelijkheid om Samadhi of de Verlichting te bereiken.

Lees ook: De 7 Chakra’s – Een overzicht van de energiecentra.

Kunnen we de drie gunas beïnvloeden?

gunas yoga filosofie teacher training

Wij mensen hebben de mogelijkheid om bewust de niveaus van de gunas te veranderen in ons lichaam en geest. Door de aanwezigheid en invloed van sterke objecten, levensstijl en gedachten te veranderen, kunnen we de gunas verhogen of verlagen. De guna die overheerst zal invloed hebben op hoe we de wereld om ons heen waarnemen. Het heeft invloed op gedrag, houding, acties, gehechtheid en meer. Bijvoorbeeld een persoon die overwegend tamsic is, zal alles negatief en destructief zien. Een persoon die meer sattvic is daarentegen, zal het universum als positief ervaren en zal vreugde en geluk in alles vinden. De geest is echter zeer onstabiel en kan heel gemakkelijk fluctueren van de ene overheersende guna naar de andere.

Laten we proberen het verschil tussen elk van de gunas beter te begrijpen en hoe je de ene meer dan de andere kunt sturen.

Sattva- de Guna van zuiverheid en harmonie

Sattva manifesteert zichzelf als puurheid, kennis en harmonie. Het is de kwaliteit van goedheid, plezier, voldoening, nobelheid en tevredenheid. Het is vrij van angst, woede en boosaardigheid. De kwaliteit sattvic is puur en vergevingsgezind. Het is de guna die men wilt vergroten om de staat van Samadhi of de Verlichting te bereiken. Het vergroten van de guna sattva is mogelijk door de gunas rajas en tamas te verkleinen, zowel in de geest als in het lichaam. Dit kan door het eten van sattvic voedsel, zoals vers fruit en groenten, peulvruchten, en volkorenproducten. Sattvic voeding is vers, puur en groeit boven de grond waar het positieve energie ontvangt van het zonlicht. Door het beoefenen van yoga en het volgen van een yogische levensstijl, waarin je jezelf omringt met positieve mensen en activiteiten uitvoert die je gelukkig maken, vergroot je de sattvic elementen in je geest en lichaam.

Definitie van de Guna Sattva door een voorbeeld van een sattvic leraar en student.

  • Een sattvic leraar heeft het hoogste spirituele niveau behaald. Hij of zij ziet elk levend wezen als één en gelooft of leert geen hypocrisie. Hij of zij beoefent wat ze prediken. Een sattvic leraar heeft geen last van lof of kritiek.
  • Een sattvic student beheerst de eerste twee subfasen van de 7 fasen van kennis. Hij of zij heeft het verschil tussen echt en niet echt begrepen (discriminatie) en heeft zich ontwikkeld voor het onwerkelijke.

Rajas- de Guna van passie en manipulatie

Rajas vertegenwoordigt zichzelf door middel van passie, actie, energie en beweging. Rajas wordt gekarakteriseerd door een gevoel van gehechtheid, een hunkering naar voldoening en verlangens. Als je de mate van rajas in je leven wil verkleinen, vermijd dan rajasic voedsel, zoals gefrituurd en pittig eten en genotsmiddelen zoals cafeïne.

Definitie van de Guna Rajas door een voorbeeld van een rajastic leraar en student.

  • Een rajastic leraar wil volgelingen hebben, die hem of haar aanbidden. Rajastic leraren gebruiken de manier waarop ze zich kleden, theatrale technieken en pretentie om hun volgers te imponeren en fascineren. Een rajastic leraar volgt niet wat hij of zij predikt.
  • Een rajastic student kan de werkelijke betekenis van spirituele lezingen niet zien. Hij of zij heeft de twee fasen van kennis nog niet onder de knie. De toewijding voor de leraar is emotioneel en kan zelfs fanatiek worden.

Tamas –  de Guna van onreinheid en luiheid

Tamas manifesteert zichzelf als onzuiverheid, luiheid en duisternis. Het is het gevolg van onwetendheid en belet men ervan de realiteit te zien. Om de tamasic elementen in de geest en het lichaam te beperken, vermijd het eten van tamasic voeding (zoals verwerkte voeding) en toegeeflijkheid (zoals te veel eten, te veel slapen, te veel alcohol, enzovoorts).

Definitie van de Guna Tamas door een voorbeeld van een tamasic leraar en student.

  • Een tamasic leraar is volledig pervers. Hij of zij geeft zich over aan onethische praktijken om krachten en onsensuele genoegens te verkrijgen. Een tamsic leraar past de leringen en principes aan zijn of haar agenda en wensen aan.
  • Een tamasic student is gevuld met ego en er niet klaar voor om te leren. Een tamasic student mist het vermogen om te discrimineren en houd zich niet aan regels en discipline.

De drie Gunas zijn altijd aanwezig in alles. Er kan geen puur sattva zijn zonder rajas en tamas. Ook kan er geen puur rajas zijn zonder tamas en sattva of puur tamas zonder sattva of rajas.

Sattva verbind ons aan gehechtheid met geluk, rajas verbind met gehechtheid aan activiteit tamas bind ons aan gehechtheid met waanideeën. Zolang we beïnvloed zijn door een van de drie gunas, blijven we in slavernij van Maya. Om Samadhi te bereiken of verlichting, is de eerste stap om sattva te verhogen en rajas en tamas te verminderen. Vervolgens is het ultieme doel om verlost te raken van de drie gunas en de realiteit voorbij Maya te zien. Een persoon die de drie gunas heeft overstegen, staat onverschillig tegenover de dualiteit van het leven zoals pijn en plezier. Hij of zij wordt niet gestoord door de gunas en weet dat de gunas deel uitmaken van Maya en niet van de enige realiteit van het universum  dat de ‘zelf’ is. Zoals in de Bhagavad Gita begon:

“Wanneer iemand de drie gunas overstijgt welke voortkomen uit het lichaam;
is deze persoon bevrijd van geboorte en ouderdom, ziekte en dood; en is de verlichting bereikt” (Bhagavad Gita 14.20)

Over de auteur

Ram Jain (E-RYT 500) is een gerenommeerde yoga leraar uit India en directeur van de Arhanta Yoga Ashram in India en Nederland. Sinds 1998 geeft hij les en sinds 2009 geeft hij yoga docenten opleidingen. In de laatste 10 jaar heeft hij meer dan 3500 yoga docenten opgeleid. Ram is ook de maker van verschillende online cursussen, zoals de 50 uur online Yin Yoga cursus en de 30 uur online Aryuveda basis cursus. Geboren en getogen in India, is zijn yoga educatie op 8 jarige leeftijd begonnen als een deel van zijn basisschool onderwijs. Over de periode heeft hij Yoga en yogafilosofie diepgaand gestudeerd met verschillende gereputeerde leraren. Ram Jain is ook de schrijver van het internationaal geprezen boek: Hatha yoga voorleraren & beoefenaars: een uitgebreide gids voor holistische reeksen.

 

Would you like to get more useful articles and news delivered to your email inbox?

Our E-books

Subscribe to our mailing list and receive 5 free e-books




 

Leave a Reply